Rouw.

Iedereen kent denk ik wel de fases die je doormaakt in het rouw proces.
Er zijn ook heel veel boeken over geschreven.
Hier nog even op een rijtje.
1.Paniek,ongeloof en schok. 2. Ontkenning 3. Weerstand, woede angst of schuld. 4. Aanvaarding, loslaten, accepteren. 5. In actie komen, hoop en de draad weer oppakken. 6.Integratie en betekenis zoeken.
De mate waarin je dit voelt en de tijd die het neemt is voor iedereen verschillend. Het is ook mogelijk dat je vast blijft zitten in de fase van ontkenning, woede, angst of schuld.
Rouwen gaat nooit volgens het boekje. Het is heel persoonlijk.
Hoe je ook rouwt, het is nooit fout.
Alleen, als je vast komt te zitten wordt het leven zwaar en blijft er steeds minder ruimte over om te leven. De woede , de ontkenning of de schuld neemt alle ruimte in beslag en alles wat goed en mooi is in je leven verdwijnt uit het zicht.
Je zou jezelf dan de vraag kunnen stellen: “Waar heb ik het voor nodig om me vast te houden aan ,mijn woede of verdriet”?

Ik las eens een verhaal van een moeder die haar enige zoon verloor aan een slepende ziekte. Ze had jarenlang voor hem gezorgd. Het was haar betstaansreden geworden. Toen hij stierf had ze geen doel meer. Ze ervoer een grote leegte. Ze was boos omdat ze haar enige kind moest verliezen en bleef daar in hangen en dat had dit nodig om te overleven. Ze huilde dag in dag uit, ging elke dag naar het graf , sprak alleen over haar zoon en het gemis en draaide niet meer mee in de maatschappij. Niemand had het zwaarder dan zij en de belangstelling voor anderen was er niet meer. In het intervieuw zei ze dat niemand haar begreep, en dat de mensheid haar diep teleurstelde. Ten tijde van het intervieuw was het 10 jaar geleden dat zij haar zoon had verloren.
Ze bevestigde de leegte door hem elke dag te benoemen en te koesteren in plaats van de leegte een nieuwe invulling proberen te geven.
Dit is een extreme vorm van blijven hangen in rouw.
In principe is rouwen een proces waar je alleen doorheen moet. Niemand kan voelen wat jij voelt en de band tussen jouw en je overleden dierbare is zo persoonlijk dat ook niemand precies kan weten wat jij mist.

Wat je nodig hebt als je rouwt is ook voor iedereen verschillend. Wat vooral belangrijk is, denk ik, is dat men niet voor je invult wat je zou moeten voelen of hoe snel je draad weer moet oppakken.
Hoe opener je bent over je gevoel en wat je van anderen verwacht hoe makkelijker het voor die ander wordt om je te geven wat je nodig hebt.
Wees ook realistisch over wat je mag verwachten. Hoe wreed het ook voelt, het leven van anderen gaat door. Zij missen jouw geliefde dierbare niet of op een andere manier dan jij. Ze zullen in het begin misschien veel aandacht voor je hebben , maar meestal zakt dat al snel af. Zak dan niet weg in teleurstelling en zelf beklag. Het ligt niet aan jou, de ander voelt gewoon niet wat jij voelt en kan er vaak niet mee omgaan.
Meestal is het zo dat wanneer je gewoon vraagt om wat je nodig hebt, een luisterend oor of een wandeling bijvoorbeeld, zal de ander je dat met plezier geven.
Er zijn nu eenmaal mensen die weinig inlevingsvermogen hebben en geen aandacht hebben voor je verdriet. Ze hebben vaak zelf geen groot verlies meegemaakt , of wel maar hebben daardoor een muurtje om zich heen gebouwd en zijn immuun geworden voor hun eigen emoties en die van anderen.
Wil je praten over je dierbare, kaart het dan zelf aan. Mensen durven er vaak niet over te beginnen. Bang dat het het verkeerde moment is of bang voor de reactie. Vertel over herinneringen aan je dierbare en als je daar emotioneel van wordt is dat heel normaal. Neem ruimte in , maar voel eerst hoe de sfeer is. Niets erger dan ongemakkelijke stilte omdat je verhaal midden in een lacherige en feestelijke sfeer als misplaatst wordt gezien.
Je voelt je dan nog meer alleen.
Een rouwproces is dus persoonlijk en niet aan tijd gebonden, maar het is denk ik wel de bedoeling dat je na verloop van tijd leert leven met het gemis en de draad weer oppakt. Gemis duurt je hele leven, maar het komt en gaat en kan ruimte laten voor de eigen weg die je te gaan hebt.
Ieder mens krijgt te maken met de dood. Het hoort bij het leven maar tevens is de ansgt voor de dood de grootste angst die er is. Zo groot dat het velen belemmert om voluit te leven.
Beth Middler zong het al in “The Rose”.
“The soul afraid of dying, who never learns to live”.
En om mee af te sluiten, jouw mate van angst voor de dood speelt een grote rol als je in een rouw proces terecht komt.

ps. De aanvulling op deze column kun je over een tijdje lezen in het boek dat ik aan het schrijven ben. Dat boek zal meerdere columns met een aanvulling bevatten.











Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *